Ăn uống sau làm răng sứ là mối quan tâm của hầu hết người mới bọc răng. Bạn có thể lo răng bị ê, sợ sứ mẻ hoặc không biết khi nào mới ăn bình thường được. Bài này tóm tắt những nguyên tắc phổ biến theo từng giai đoạn. Nội dung chỉ mang tính tham khảo, nha sĩ điều trị sẽ dặn dò cụ thể nhất.
Giai đoạn đầu sau phục hình
Những ngày đầu thường là lúc răng và nướu còn nhạy cảm. Vì vậy, bạn cần ăn uống nhẹ nhàng hơn.
Nếu răng được gắn bằng keo dán chuyên dụng, nha sĩ sẽ cho biết cần chờ bao lâu trước khi ăn nhai mạnh. Có loại cần vài chục phút, có loại cần lâu hơn. Hãy làm theo hướng dẫn thay vì tự đoán.
Trong vài ngày đầu, bạn nên ưu tiên thức ăn mềm như cháo, súp, trứng, cá hấp hoặc rau nấu chín. Cắt thức ăn thành miếng nhỏ và nhai đều hai bên hàm. Cách này giúp lực nhai phân bố đều. Nhờ vậy, cảm giác ê sẽ giảm đi.
Một số người thấy răng nhạy với nóng lạnh trong thời gian đầu. Hiện tượng này thường giảm dần. Tuy nhiên, nếu ê buốt kéo dài hoặc đau tăng lên, hãy liên hệ nha sĩ. Đừng tự dùng thuốc giảm đau nhiều ngày mà không hỏi ý kiến.
Nếu bạn đang đeo răng tạm, hãy cẩn thận hơn nữa. Răng tạm được gắn lỏng, nên dễ bong khi ăn đồ dính hoặc dai. Vì thế, bạn nên hạn chế kẹo dẻo, bánh dẻo và các loại thức ăn kéo sợi.
Thực phẩm nên hạn chế
Khi răng đã ổn định, bạn vẫn nên dùng thận trọng với một số loại thực phẩm sau:
- Đồ quá cứng: đá viên, xương, hạt cứng như hạt dẻ chưa bóc, kẹo cứng, mía nguyên cây. Có thể làm mẻ sứ. Hãy cắt nhỏ hoặc nhai bằng răng khác theo lời khuyên của nha sĩ.
- Đồ quá dai và dính: kẹo kéo, kẹo cao su dính, mực khô. Chúng kéo mạnh lên viền mão và có thể làm lỏng lớp keo, nhất là khi răng mới gắn.
- Đồ uống đậm màu: cà phê, trà đặc, nước ngọt có ga. Chúng không làm đổi màu sứ nhiều, nhưng có thể làm ố cao răng và nướu quanh viền. Đường trong đồ uống còn tăng nguy cơ sâu răng thật bên dưới. Bạn không cần kiêng hoàn toàn, chỉ nên dùng điều độ và súc miệng sau đó.
- Thức ăn quá nóng hoặc quá lạnh: chuyển đột ngột từ nóng sang lạnh, chẳng hạn ăn kem ngay sau khi húp canh nóng, có thể gây ê buốt ở răng nhạy cảm.
Thói quen ảnh hưởng răng sứ
Ngoài món ăn, cách ăn và thói quen quanh bữa ăn cũng đóng vai trò quan trọng.
- Hãy nhai đều hai bên thay vì dồn một phía. Dồn lực về một bên khiến răng phục hình bên đó chịu tải nhiều, dễ mòn hoặc mẻ hơn.
- Đừng dùng răng để mở nắp chai, cắn móng tay hay xé túi đồ ăn. Những lực đột ngột kiểu này không phải việc răng sứ được thiết kế để chịu.
- Vệ sinh sau bữa ăn rất quan trọng. Thức ăn mắc vào kẽ răng, nếu không làm sạch, sẽ khiến nướu viêm và gây mùi. Hãy dùng chỉ nha khoa hoặc tăm nước, và súc miệng sau khi ăn. Chi tiết xem trong bài cách chăm sóc răng sứ để bền lâu hơn.
- Uống đủ nước. Nước giúp rửa trôi thức ăn và giữ nước bọt đủ để bảo vệ răng. Miệng khô lâu ngày làm tăng nguy cơ sâu răng và viêm nướu quanh viền phục hình.
Lời khuyên từ nha sĩ
Mỗi nha sĩ có thể đưa ra hướng dẫn hơi khác nhau, nhưng có vài điểm thường được nhắc tới.
- Hỏi rõ thời gian chờ trước khi ăn bình thường, tùy loại keo và loại phục hình.
- Hẹn tái khám theo lịch để nha sĩ kiểm tra khớp cắn và độ khít.
- Báo ngay khi có cảm giác cộm, đau hay răng lung lay.
Đừng ngại hỏi những thắc mắc có vẻ nhỏ, như có được ăn đồ cay không hay có nên uống nước đá không. Nha sĩ hiểu tình trạng răng của bạn và sẽ trả lời chính xác hơn bất kỳ bài viết nào.
Nếu cần nhắc lại khái niệm nền, hãy đọc bài răng sứ là gì. Các bài liên quan khác nằm trong chuyên mục chăm sóc răng sau phục hình. Thông tin chung về sức khỏe răng miệng có thể xem tại trang của Tổ chức Y tế Thế giới.
Gợi ý thực đơn cho vài ngày đầu
Để dễ hình dung, bạn có thể bắt đầu bữa sáng bằng cháo trứng hoặc yến mạch mềm. Bữa trưa có thể là cơm mềm với cá hấp và rau luộc. Bữa tối có thể là súp đậu hũ nấu nhuyễn. Giữa các bữa, hãy uống nước lọc và ăn trái cây mềm như chuối chín hay đu đủ.
Sau vài ngày, nếu không còn ê buốt, bạn có thể tăng dần độ cứng của thức ăn theo hướng dẫn của nha sĩ.
Lời kết
Ăn uống sau làm răng sứ không cần kiêng khem quá mức, nhưng cần nhẹ nhàng ở giai đoạn đầu và điều độ về lâu dài. Tránh đồ cứng, dai, nhai đều hai bên và giữ vệ sinh sau bữa ăn là ba nguyên tắc đơn giản. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy gặp nha sĩ sớm.
