Hàm tháo lắp và hàm khung khác nhau thế nào? Câu hỏi này xuất hiện nhiều vì nghe qua hai cái tên, nhiều người nghĩ đây là hai thứ hoàn toàn riêng biệt. Thực ra hàm khung là một dạng của hàm tháo lắp, chỉ khác ở bộ khung kim loại bên trong. Bài này làm rõ điểm giống, điểm khác và cách cân nhắc.
Nội dung chỉ để tham khảo. Nha sĩ sẽ khám và tư vấn loại phù hợp với tình trạng răng của bạn.
Khái niệm từng loại
Hàm tháo lắp là cách gọi chung cho các phục hình có thể tự tháo ra và đeo vào. Nhóm này gồm hàm toàn phần cho người mất hết răng và hàm bán phần cho người còn một số răng thật. Cách gọi thường dùng cho loại có nền nhựa đơn giản.
Hàm khung là hàm bán phần có bộ khung kim loại. Khung thường làm bằng hợp kim coban-crom hoặc titan. Khung nối các phần nền nhựa và răng giả lại với nhau. Đồng thời, khung có móc và điểm tựa trên răng thật.
Bạn có thể đọc kỹ hơn trong bài hàm khung kim loại là gì.
Nói gọn lại, mọi hàm khung đều là hàm tháo lắp, nhưng không phải hàm tháo lắp nào cũng là hàm khung. Nhiều người dùng hai tên để chỉ “hàm nhựa” và “hàm có khung” cho dễ phân biệt.
Hàm tháo lắp và hàm khung khác nhau ở cấu tạo
Điểm khác cơ bản nằm ở phần nâng đỡ.
Hàm tháo lắp nền nhựa dựa chủ yếu vào nền acrylic phủ lên nướu. Nhựa phải đủ dày để không gãy. Vì vậy hàm thường to hơn. Móc dây kim loại nhỏ, nếu có, chỉ giữ vai trò phụ.
Hàm khung lấy bộ khung làm trung tâm. Khung cứng nên nền nhựa có thể mỏng và gọn hơn. Các điểm tựa đặt trên răng giúp lực nhai truyền xuống răng trụ. Nhờ vậy, hàm ít lún vào nướu hơn.
Quy trình chế tác cũng khác. Hàm nhựa tương đối đơn giản, dễ làm nhanh và dễ sửa. Hàm khung cần thêm bước thiết kế khung, đúc hoặc in kim loại rồi hoàn thiện. Vì thế nó tốn thời gian và công sức hơn.
Bạn có thể xem tổng quan các loại trong bài hàm tháo lắp: các loại phổ biến và cách lựa chọn.
Khác biệt về cảm giác khi đeo
Cảm giác đeo là điều người dùng quan tâm nhất. Hai loại có sự chênh lệch rõ.
Hàm nền nhựa thường dày hơn. Nó che nhiều diện tích vòm miệng hoặc phía trong hàm. Một số người thấy vướng, nhất là trong những ngày đầu. Khi nhai thức ăn cứng, hàm có thể nhúc nhích hoặc đè lên nướu.
Hàm khung mảnh hơn, nên nhiều người thấy dễ chịu hơn sau thời gian làm quen. Hàm ổn định hơn khi ăn nhờ có điểm tựa trên răng. Tuy vậy, bộ khung kim loại có thể gây cảm giác lạnh hoặc vị kim loại nhẹ lúc đầu.
Về thẩm mỹ, móc kim loại của cả hai có thể lộ khi cười ở một số vị trí. Hàm khung thường được thiết kế cẩn thận để giấu móc tốt hơn, nhưng không phải lúc nào cũng làm được. Hãy nhờ nha sĩ chỉ rõ vị trí móc trước khi làm.
Cuối cùng là khả năng sửa chữa. Hàm nhựa dễ đệm lại hoặc thêm răng khi có thay đổi. Hàm khung khó điều chỉnh hơn ở phần kim loại.
Cách chọn hàm tháo lắp hay hàm khung phù hợp
Việc chọn nên dựa trên tình trạng thực tế hơn là tên gọi.
Trước hết, hãy xem số răng thật còn lại và tình trạng của chúng. Nếu răng trụ chắc khỏe, hàm khung tận dụng được lợi thế điểm tựa. Nếu răng trụ yếu, nha sĩ có thể thận trọng với loại dồn lực lên răng.
Tiếp theo là nhu cầu thẩm mỹ và thói quen ăn nhai. Người hay ăn đồ dai thường quan tâm độ ổn định. Người muốn giải pháp tạm thời hoặc chi phí thấp hơn có thể cân nhắc hàm nền nhựa. Tuy nhiên, cần hiểu rõ giới hạn của nó.
Sau đó, hãy tính đến khả năng chăm sóc. Cả hai loại đều cần vệ sinh hằng ngày và tái khám. Cách làm cụ thể có trong bài chăm sóc hàm tháo lắp đúng cách mỗi ngày.
Cuối cùng, bạn nên hỏi nha sĩ ba câu. Hàm này dựa vào đâu để giữ vững? Móc nằm ở vị trí nào? Sau bao lâu cần kiểm tra lại? Các bài liên quan khác nằm trong chuyên mục hàm khung và hàm tháo lắp. Thông tin nền về hàm giả có thể xem thêm trên Wikipedia.
Một tình huống để so sánh
Giả sử một người mất hai răng hàm trên và còn các răng khác khá chắc. Họ hay ăn thịt nướng và rau sống. Hàm nền nhựa có thể đáp ứng nhu cầu cơ bản. Nhưng khi nhai mạnh, có thể thấy hàm di chuyển. Hàm khung có điểm tựa trên răng bên cạnh, nên thường mang lại cảm giác chắc chắn hơn.
Trong một tình huống khác, người mất răng còn nhiều răng trụ yếu và chỉ cần một giải pháp ngắn hạn. Hàm nhựa đơn giản có thể là hướng đi hợp lý hơn. Ví dụ này cho thấy mỗi loại có chỗ đứng riêng.
Lời kết
Hàm khung là một dạng của hàm tháo lắp, khác ở bộ khung kim loại giúp hàm mỏng và ổn định hơn. Hàm nền nhựa đơn giản, dễ sửa, nhưng thường dày hơn. Hãy chọn dựa trên răng còn lại, thói quen ăn nhai và khả năng chăm sóc. Rồi để nha sĩ đồng hành cùng bạn đến quyết định cuối.
