Hàm khung kim loại là một dạng hàm tháo lắp bán phần, có bộ khung bằng hợp kim, dành cho người còn một số răng thật nhưng đã mất một số răng khác. Bài này sẽ giải thích cấu tạo, cách hàm bám giữ trong miệng và những điều bạn nên lưu ý khi dùng.
Nội dung chỉ mang tính tham khảo. Nha sĩ sẽ đánh giá răng còn lại và xương hàm để xem loại hàm nào hợp với bạn.
Cấu tạo hàm khung
Hàm khung gồm nhiều phần ghép lại với nhau, mỗi phần đảm nhiệm một việc riêng.
Phần trung tâm là bộ khung kim loại, thường làm từ hợp kim coban-crom hoặc titan. Khung được đúc hoặc in, rồi hoàn thiện để khớp với hàm của từng người. Nhờ khung mỏng nhưng cứng, hàm nhẹ hơn loại nền nhựa dày.
Tiếp theo là nền nhựa màu hồng nằm ở chỗ thiếu răng. Nền này mô phỏng nướu và giữ các răng giả. Các răng giả, thường làm bằng nhựa hoặc sứ, được gắn lên nền đó.
Sau cùng là các móc và điểm tựa. Móc ôm vào răng thật để giữ hàm. Điểm tựa đặt trên mặt nhai của răng trụ, giúp truyền lực nhai xuống răng thay vì dồn hết lên nướu.
Hàm giữ chắc bằng cách nào?
Hàm khung không chỉ dựa vào một điểm để giữ, mà kết hợp nhiều yếu tố.
Đầu tiên là các móc ôm. Móc làm bằng kim loại đàn hồi, trượt qua phần phình của răng trụ rồi ôm lại. Lực ôm vừa đủ để hàm không tuột, nhưng vẫn cho phép tháo ra khi cần.
Điểm tựa cũng góp phần quan trọng. Vì điểm tựa nằm trên răng, lực nhai được chia giữa răng thật và nướu. Nhờ vậy hàm ổn định hơn khi ăn và ít bị lún xuống niêm mạc.
Cuối cùng, khung tiếp xúc khá rộng với niêm mạc và các răng bên cạnh. Chính sự tiếp xúc này giúp hàm không xoay hay trượt khi nhai.
Muốn hiểu rõ hơn sự khác nhau giữa cơ chế này và các loại hàm khác, bạn có thể đọc hàm tháo lắp và hàm khung khác nhau thế nào.
So với hàm tháo lắp nhựa thì có gì khác?
So với hàm nền nhựa hoàn toàn, hàm khung thường có một số ưu điểm đáng chú ý.
Khung kim loại cứng nên có thể làm mỏng hơn nền nhựa, nên người đeo ít thấy vướng. Phần vòm miệng cũng ít bị che phủ, nên bạn thường quen với việc nói và cảm nhận vị thức ăn nhanh hơn.
Nhờ có điểm tựa trên răng, hàm ít lún khi nhai. Nhiều người cho biết ăn thức ăn dai, cứng dễ hơn so với hàm nhựa mềm.
Khung kim loại cũng ít gãy hơn nhựa mỏng khi chịu lực.
Tuy vậy, hàm khung có hạn chế. Các móc ở răng cửa có thể lộ ra, ảnh hưởng đến thẩm mỹ. Chi phí chế tác thường cao hơn hàm nhựa. Nếu vệ sinh kém, răng trụ vẫn có nguy cơ sâu răng hoặc viêm nướu.
Hàm dùng được bao lâu?
Không có con số cố định cho mọi người. Tuổi thọ hàm khung phụ thuộc vào chất lượng chế tác, tình trạng răng trụ và thói quen vệ sinh.
Khung kim loại thường bền, nhưng phần nhựa và răng giả có thể mòn theo thời gian. Sau khi mất răng, xương hàm cũng dần thay đổi khiến hàm lỏng hơn. Khi đó cần chỉnh hoặc đệm lại nền hàm.
Bạn nên tái khám định kỳ, thường cách vài tháng đến một năm, để nha sĩ kiểm tra độ khít và tình trạng răng trụ. Nếu hàm bị lỏng, đau hoặc gây loét, đừng tự mài chỉnh. Hãy đến gặp nha sĩ.
Cách vệ sinh cũng ảnh hưởng đến tuổi thọ hàm. Bạn có thể tham khảo hướng dẫn trong bài chăm sóc hàm tháo lắp đúng cách mỗi ngày. Thông tin tổng quát về hàm giả có thể xem trên trang Denture của Wikipedia. Các bài khác nằm trong chuyên mục hàm khung và hàm tháo lắp.
Những ngày đầu đeo hàm khung
Cảm giác lạ khi mới đeo hàm là bình thường. Lưỡi sẽ chạm vào khung nhiều hơn, nước bọt có thể tiết nhiều hơn và phát âm đôi lúc hơi ngọng. Phần lớn người dùng quen dần sau vài tuần.
Trong giai đoạn này, bạn có thể tập đọc to một đoạn văn mỗi ngày để lưỡi làm quen. Cắt thức ăn thành miếng nhỏ và nhai đều hai bên. Nếu thấy đau hoặc xuất hiện loét, hãy báo nha sĩ để chỉnh lại hàm. Tự mài hoặc uốn móc có thể làm hỏng độ khít và gây hại cho răng trụ.
Khi đi tái khám, bạn nên mang theo hàm, kể cả khi thấy hàm vẫn ổn. Nha sĩ có thể phát hiện sớm những chỗ mòn nhẹ hoặc răng trụ bắt đầu lung lay trước khi bạn thấy khó chịu. Chỉnh sửa sớm thường đơn giản hơn nhiều so với làm lại cả hàm.
Điểm cần nhớ
Hàm khung kim loại là giải pháp tháo lắp có khung chắc, nhẹ và ổn định, phù hợp với người còn một số răng thật để làm điểm tựa. Hiểu cấu tạo và cách hàm giữ chắc sẽ giúp bạn biết mình cần hỏi gì. Trước khi quyết định, hãy trao đổi với nha sĩ về răng trụ, móc hàm và lịch tái khám.
